Geachte heer Remkes, mevrouw Pinkster, dames en heren. De nieuwe commissaris van de koningin van de provincie Noord-Holland is in ons midden in deze Statenvergadering, maar hij zit nog niet op deze stoel. Meneer Remkes, vanaf vandaag bent u onze nieuwe commissaris. In dat verband richt ik mij tot u. Vanaf deze plaats heet ik u namens de Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en onze ambtelijke organisatie hartelijk welkom in ons midden. Uw komst betekent dat de gedeputeerden mevrouw Post en ik weer naar onze plaatsen in de GS-kamer respectievelijk de Statenzaal kunnen terugkeren. Ik ga er althans van uit dat op ons na vandaag nog slechts incidenteel een beroep zal worden gedaan om op te treden als lococommissaris van de koningin, respectievelijk als eerste vicevoorzitter van de Staten. Met genoegen hebben wij de afgelopen maanden onze tijdelijke functies vervuld en met hetzelfde genoegen geven wij deze nu weer op om ons weer geheel aan onze hoofdtaak te kunnen wijden. Op de voorzittersstoel in deze zaal en in die van de GS-kamer hoort immers een echte commissaris van de koningin. En in uw persoon, meneer Remkes, heeft Noord-Holland die vanaf vandaag weer.
Bij de start van de sollicitatieprocedure heeft de vertrouwenscommissie, bestaande uit alle fractievoorzitters, de wens geuit de burgers van Noord-Holland naar hun wensen te vragen. Die wensen hebben een rol gespeeld bij de keuze van u als commissaris. Zij hebben hun verwachtingen. Een deel van die Noord-Hollanders zult u straks kunnen ontmoeten bij de receptie.
Meneer Remkes, als ik kijk naar uw loopbaan, dat wil zeggen naar het geografisch verloop daarvan, stel ik vast dat u in 1993 met uw gang vanuit het noorden naar Den Haag een grote sprong westwaarts hebt gemaakt. U werd toen lid van de Tweede Kamer. Overigens, uw hart bleef kloppen voor de Groninger politiek, want u maakte tot 1996 ook deel uit van de gemeenteraad van die stad. Maar dit terzijde. Met uw benoeming in Haarlem anno 2010, zeventien jaar later, heb u onmiskenbaar weer een beweging in noordelijke richting gemaakt. Is dit toeval? Ach, u hebt gewoon op deze baan gesolliciteerd en die hebt u gekregen en dat Haarlem ten noorden van Den Haag ligt is niet meer dan een constatering op de kaart van Nederland. Maar toch. Een Groninger uit mijn omgeving verzekerde mij dat stadjers moeilijk van hun stad en van elkaar zijn te scheiden. Ik ben Amsterdammer en kan dat alleszins begrijpen. En geldt dat niet voor vele streekgebondenden? Is dat ook niet de charme van het kleine Nederland? Maar met elkaar maken we een mooi land. En ik hoop ook met elkaar een mooi Noord-Holland. Ja, feit is toch dat u voor uw werk nu al iets in noordelijke richting bent op geschoven. Enfin, we hopen dat het voorlopig bij deze noordwaartse verplaatsing blijft en vertrouwen erop dat uw werk in Noord-Holland u en ons uitzicht gaat bieden op een mooie en langjarige verbintenis. Zeven maanden hebben wij moeten uitzien naar een nieuwe commissaris. U kunt begrijpen dat de verwachtingen groot zijn.
Meneer Remkes, ik heb de lijst van sprekers mogen openen. U zult nu toegesproken worden door de fractievoorzitters van deze Provinciale Staten en ik verwacht dat zij hun verwachtingen met u zullen delen. En daarna krijgt u het woord. Mag ik als eerste nu het woord geven aan de heer Loggen van de fractie van de VVD.

Meneer de voorzitter, dank u wel. In Noord-Holland wordt hard gewerkt door onze inwoners, of het nu zijn de ambtenaren, medewerkers in de zorg, politie en zelfs politici. Allen dragen zij hun steentje bij aan de ontwikkeling in onze provincie. De provincie Noord-Holland doet veel aan het verbeteren van de zichtbaarheid richting onze burgers. Helaas is dat de afgelopen periode gegaan op een manier waarvan we nu zeggen: dat hadden we liever anders gedaan. Het vertrouwen van de burger in de politiek is geschaad en we hebben een hoop werk te doen om dat weer te herwinnen. Maar daarnaast staat het voortbestaan van het middenbestuur in de huidige vorm ter discussie. Kortom, volop werk aan de winkel. Voor ons allen, maar in het bijzonder voor een commissaris van de koningin. Wij zijn van mening dat de Provinciale Staten erin zijn geslaagd om de beste kandidaat voor onze provincie te selecteren. We worden gesterkt in die gedachte als wij de profielschets er nog eens op naslaan, maar ook als we kijken naar de input die we gekregen hebben van onze inwoners en onze ambtenaren. Integriteit in het openbaar bestuur staat voor de VVD voorop. En die dient wat ons betreft geschreven en beleden te worden met een hoofdletter I. Mede hierop is de heer Remkes geselecteerd. Vandaag, op deze heugelijke dag, installeren wij de nieuwe commissaris van de koningin, de heer Johan Remkes. En dat hij zijn bestuurlijke sporen heeft verdiend blijkt uit zijn loopbaan: vicepremier, minister, staatssecretaris, Kamerlid, Gedeputeerde, Statenlid, raadslid, maar ook voorzitter van het jenevergenootschap.

Commandeur. (gelach)

Commandeur, excuus. De rangen en standen waren mij even ontgaan, wellicht door het testen van de jenever. Maar goed, commandeur. Kortom, in elk geval iemand die weet hoe de hazen in bestuurlijk Nederland lopen en de ervaring die hij daarmee heeft opgedaan kan inzetten voor onze provincie. Maar ondanks zijn vele jaren ervaring is het een gewoon mens gebleven. Dat hebben wij de afgelopen maanden van velen mogen horen, maar ook mogen lezen in de vele artikelen die in de afgelopen maanden in de pers over Johan Remkes zijn verschenen. Graag zou ik namens de VVD-fractie een kleine attentie willen aanbieden ter verwelkoming van de nieuwe cvk. En juist door de vele krantenartikelen waarvan wij kennis hebben kunnen nemen was het vinden van een cadeau niet echt moeilijk. Ik heb mij laten vertellen dat Van Wees, en dan weet de commandeur ongetwijfeld waar het over gaat, de beste zou zijn. Dus dat wil ik u graag overhandigen en u hiermee van harte welkom heten in onze Staten (loopt naar de heer Remkes).
Maar met deze installatie van de nieuwe commissaris van de koningin willen wij tevens twee mensen in het bijzonder bedanken; mensen die zich de afgelopen maanden naast hun reguliere werkzaamheden op een wijze hebben ingezet die verder gaat dan wij op redelijke wijze zouden mogen verwachten, namelijk Ton van der Meché, die de afgelopen maanden de Provinciale Staten heeft voorgezeten, en dat was niet altijd even makkelijk, maar hij heeft dit op voortreffelijke wijze gedaan, en ook Elizabeth Post, die de taken van de commissaris heeft waargenomen en dit eveneens op een voortreffelijke wijze heeft gedaan. En waar kunnen wij dat nu uit concluderen? Ondanks de commotie van de afgelopen periode is het in onze provinciale politiek rustig gebleven, dankzij deze twee mensen. En wat dat betreft is dat het grootste compliment en het beste bewijs dat zij dit goed hebben gedaan. Ik zou ze graag een bloemetje willen overhandigen. (applaus)
Voorzitter, wij hopen en verwachten een goede en fijne samenwerking met onze nieuwe commissaris van de koningin en wij wensen hem heel veel succes. Dank u wel.

Dank u wel meneer Loggen. Dan geef ik het woord aan de heer Talsma, fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid.

De Partij van de Arbeid sluit zich vanzelfsprekend aan bij de woorden aan meneer Van der Meché en mevrouw Post. We hebben dat ook afgelopen maandag al even gedaan. Ik denk dat het hartverwarmend applaus voor de heer Van der Meché op dat moment zeer terecht was en we zullen zeker nog aandacht besteden aan de tijd die mevrouw Post hier leiding gegeven heeft aan het college. Op dit moment wil ik toch volstaan me te richten tot de nieuwe commissaris van de koningin.
Geachte aanwezigen, geachte heer Remkes. Noord-Holland, ik hou van het groen in je wei / het zwart-wit en het rood van je koeien / je velden vol molens versieren de Mei / wanneer alle bollen gaan bloeien. Ongetwijfeld weet u uit welk lied deze zinnen een gedeelte zijn. U weet dat, omdat u, althans dat mag ik aannemen, de afgelopen weken met goed gevolg de inburgeringscursus ‘Hoe word ik een echte Noord-Hollander’ heeft gedaan. En dan heeft u geleerd dat die zinnen, meneer Remkes, een onderdeel zijn van het Noord-Hollandse volkslied. Deze zinnen zijn net zo onlosmakelijk aan Noord-Holland verbonden als de rood-geel-blauwe vlag van Noord-Holland en dit prachtige paleisje waarin wij als parlement mogen verblijven. Voor een echt succesvol functioneren van een commissaris van de koningin van Noord-Holland zijn echter naast deze elementaire kennis van de Noord-Hollandse cultuur nog een paar vaardigheden vereist. De fractie van de Partij van de Arbeid van de Provinciale Staten van Noord-Holland adviseert u dan ook dringend u een paar Noord-Hollandse eigenschappen eigen te maken. Wat u naar onze mening namelijk het beste kunt doen is iets over te nemen van de West-Friese nuchterheid, aangevuld met de werkijver uit de IJmond en het zakelijke gevoel uit de Zaanstreek. Als u dan ook nog het ruimtelijk inzicht van de noordkoppers combineert met de Alkmaarse ontzettelijkheid en een vleugje Gooische ‘r’, dan hoeft u alleen nog maar de elegantie van de Kennemers en het Haarlemse cultuurgevoel te absorberen. En wellicht is het ook niet slecht om daar nog wat Aerdenhoutse trots aan toe te voegen - ik had eerst een ander woord staan. En als u daarover dan nog een dikke saus met Amsterdamse humor giet, dan acht ik de kans groot dat men in Noord-Holland over een paar jaar zal zeggen: die Remkes, dat is echt onze commissaris van de koningin. Natuurlijk kunt u er ook voor kiezen gewoon uzelf te blijven, want dat is ook heel Noord-Hollands. U merkt wel, Noord-Holland is een echte multicultisamenleving. We hebben West-Friezen, we hebben Texelaars, Amsterdammers, Hoornezen, noem maar op, binnen onze grenzen, ieder met een eigen geschiedenis, cultuur en dialect. Het leuke van Noord-Holland is dat we daarnaast nog ongeveer tweehonderd andere nationaliteiten hebben binnen onze grenzen. Alleen Amsterdam heeft al 178 nationaliteiten. En daar zijn we trots op. De Partij van de Arbeid, sinds de laatste verkiezingen weer de grootste partij in Noord-Holland, staat achter uw benoeming. Ik moest dat er even tussen zeggen (gelach). Ik hoor gemor….(gelach). De Partij van de Arbeid, ik laat de tussenzin even weg, staat achter uw benoeming. We hebben hoge verwachtingen van uw contacten in Den Haag, uw bestuurlijke ervaring en vooral uw daadkracht, want er is veel te doen. De provincie als bestuurslaag staat ter discussie, de financiën staan onder druk, maar het belangrijkste is misschien wel dat het vertrouwen van de burger in de politiek in het algemeen en die in Noord-Holland in het bijzonder moet worden hersteld. Met uw komst sluiten we een roerige periode in de Noord-Hollandse geschiedenis af, hopen wij. Nu wij samen verder gaan, en op de multiculti Partij van de Arbeid kunt u vertrouwen, stel ik voor om af te sluiten met een stukje uit het Noord-Hollandse volkslied waar ik net mee begonnen ben. Dat luidt: Een volk, waar de een op de ander vertrouwt / en dat aan zijn toekomst nog dagelijks bouwt / met ieder die aan jou zijn hart heeft verpand / daarom ben jij Holland, mijn Noord-Holland, mijn land. Welkom, commissaris.

Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Bruins Slot van het CDA.

Als ik u zo zie zitten, meneer Remkes, dan doet het me denken aan het moment van de vertrouwenscommissie en denk ik: goh, we zijn toch wat vergeten. Wie is uw vader, wie is uw moeder? Met andere woorden: we weten nog niet alles van u. Maar een ding is zeker: waar u uit het Groningse land geboren en getogen bent, hier naartoe komt, met uiteraard een tussenpoze in Den Haag, dat is voor ons een eer. En ik zal dan ook proberen mijn bijdrage, uw welkom, van het CDA zo kort mogelijk te houden en vervolgens u daar een wens te doen toekomen. Zo kort mogelijk, ook omdat ik woonachtig in West-Friesland ben, ook weet dat dat toch het meeste oplevert, dan gedraal om wat dan ook heen. Bovendien, zou ik zeggen, dient het CDA zijn bescheidenheid na de verkiezingen wel in acht te nemen. Het is 1 juli 2010 en u, meneer Remkes, hebt de wettelijk voorgeschreven eed, c.q. verklaring en belofte afgelegd. Daarmee zijn alle beletselen weggenomen om u in deze zaal en daarbuiten te kunnen manifesteren als man van de provincie Noord-Holland en als hand van het gouvernement, zoals Thorbecke dat zo aardig verwoordde. Mede namens mijn fractie van het CDA feliciteer ik u daarmee. Wij zijn ervan overtuigd dat u in alle opzichten aan onze verwachtingen zal voldoen. En toch bent u de vreemde eend in de bijt. Mensen die elkaar niet kennen, zijn per definitie geneigd zich gereserveerd jegens elkaar op te stellen. Ik weet echter zeker dat er met de inbreng van de nodige loyaliteit van onze zijde en een wederzijdse vertrouwensrelatie snel de basis zal zijn voor een vruchtbare samenwerking in de toekomst. Bovendien spreekt het CDA de hoop uit dat u weldra het gevoel mag hebben dat tijdens de winterperiode, dus in wat mindere tijden, onze bijt ook voor u ruimte biedt. Omdat uw verentooi gelijkt op die van de Noord-Hollander. Alle goede wensen voor een in alle opzichten plezierige ambtsperiode als commissaris van de koningin in de provincie Noord-Holland. En nu aan het werk, en laat dat kistje voorlopig maar staan. (gelach)

Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer Binnema, fractievoorzitter van GroenLinks.

Voorzitter, geachte aanwezigen en in het bijzonder meneer Remkes en mevrouw Pinkster. Namens de fractie van GroenLinks, die behalve ondergetekende bestaat uit Anna van Heijst, Klaas Breunissen en Onno van Ulzen - dat is het voordeel van een kleine fractie, die heb je snel genoemd - feliciteer ik u van harte en heet ik u hier welkom in Noord-Holland en in ons prachtige provinciehuis. Ik ben wel wat sceptisch, natuurlijk. Als Amsterdammer met Friese roots is de rivaliteit met Groningen mij al vroeg ingegoten. Mijn Fries is weliswaar niet om over naar huis te schrijven, maar ik heb in elk geval geleerd: Fryslân boppe, Grins yn’e groppe. Ik leg het graag uit voor de mensen die niet weten wat dat betekent. Het had overigens nog erger gekund, namelijk met een Drent (gelach). Turf, jenever en achterdocht, zeiden wij weleens thuis. En ik had me nog zo voorgenomen niks over jenever te zeggen vandaag.
De tweede reden is dat ik eigenlijk op pad was gestuurd om een vrouwelijke commissaris van de koningin te vinden, zo rond de veertig ongeveer (gelach). Want de sekseverdeling in ons land is nogal scheef, met slechts één vrouwelijke commissaris van de koningin; Karla Peijs, in een uithoek van ons land, een van de kleinere provincies. En GroenLinksers stemmen graag op vrouwen. We zochten dus eigenlijk een soort Elisabeth Post. Maar dan ietsje linkser, als het kon (gelach). Maar toch, deze Groninger bleek eigenlijk best mee te vallen. En zowel Friezen als Groningers hebben daar ongeveer dezelfde uitdrukking voor: kon minder. En bovendien bedacht ik me dat GroenLinks zelf acht jaar geleden helemaal niet zo ontevreden was, dat de Staten juist toen voor een man als commissaris van de koningin kozen. Ik kan ook na zeven jaar coalitie-ervaring zeggen: de VVD is zo gek nog niet. En als u dit verkapte compliment ook aan Mark Rutte zou willen doorgeven, ben ik helemaal blij (gelach). Als lid van de vertrouwenscommissie heb ik een stoet aan interessante kandidaten voorbij zien komen. Elk van die gesprekken roept zijn eigen herinneringen op en zo ook de gesprekken die wij met u hadden. Wat ik nu ga zeggen kan mij misschien op strafrechtelijke vervolging komen te staan, want ik ga een heel klein beetje klappen uit de vertrouwenscommissie. Maar ik vertrouw erop dat dat vandaag wel mag en dat het ook binnen dit huis zal blijven (gelach). Alhoewel, met al die camera’s…
Aan mij was de eer namelijk om elke keer een vraag te stellen over de manier waarop de commissaris, in een van zijn belangrijke taken, namelijk die van voorzitter van de Provinciale Staten, om zou gaan met lastige Statenleden. Ik heb het dan over Statenleden die volledig van het onderwerp afdwalen, onophoudelijk hier aan de interruptiemicrofoon te vinden zijn, onwelvoeglijke taal uiten, bij voorkeur als de microfoon niet aanstaat, of op een andere manier een eigenlijk heel ordelijke vergadering in de war zouden schoppen. Dit is uiteraard heel hypothetisch, want zulke Statenleden hebben wij hier in Noord-Holland niet. Het antwoord van de heer Remkes was dat hij niet alleen tijdens de vergadering streng zou optreden, maar ook na afloop het betreffende Statenlid even apart zou nemen. En ik ben niet vergeten wat hij dan het betreffende Statenlid zou toevoegen. Het zou in elk geval starten met: “Goede vriend,…” Waarop ik voor de zekerheid vroeg: “Gaat u dat ook op die toon zo zeggen?” En hij zei: “Precies zo.” Dus ik heb eigenlijk de onbedwingbare neiging om aanstaande maandag bij de eerste keer dat u deze Staten gaat voorzitten, dat maar meteen uit te proberen (gelach). Ik constateer alleen dat er geen enkel agendapunt is waarover ik het woord mag voeren, dus dat moeten we nog even voor na de zomer bewaren. We hebben afgelopen maandag al Ton van der Meché bedankt voor de periode sinds december dat hij hier als voorzitter van de Staten heeft opgetreden, en dat met verve heeft gedaan. Ik wil ook graag Elisabeth Post noemen, die in deze maanden waarnemend commissaris van de koningin was, terwijl onze hoofdstad een nieuwe burgemeester zocht en we met ‘damschreeuwer’ ook een nieuw woord aan het woordenboek hebben kunnen toevoegen. Zij heeft dat bewonderenswaardig goed gedaan en daarom ook voor haar, namens GroenLinks, onze complimenten. En tegelijkertijd is het goed dat we hier vandaag deze vacature vervuld hebben en de komende zes jaar, althans, daar gaan we van uit, in Johan Remkes een nieuwe commissaris hebben. GroenLinks verwacht van onze commissaris dat hij onze provincie na alle hectiek in rustiger vaarwater zal brengen, wat niet eenvoudig zal zijn, ook met een forse bezuinigingsopgave in het verschiet. Dat hij, voor zover dat nodig is, het vertrouwen van onze inwoners terug weet te winnen en hen ook motiveert volgend jaar maart massaal naar de stembus te komen. En dat hij als een kundig, betrokken en enthousiast voorzitter van onze staten en ook van de Gedeputeerde Staten zal optreden. En ik wil u ook graag namens de fractie van GroenLinks een nadere kennismaking met deze in veel opzichten voor u nieuwe provincie aanbieden. Wij willen u graag na de zomer met plezier rondleiden langs plekken, projecten, die volgens ons Noord-Holland duurzaam, sociaal, mooi en bijzonder in vele opzichten maken. We hopen dat u in de gelegenheid bent, met alle andere verplichtingen die u hebt, ook die uitnodiging te aanvaarden. Nogmaals, gefeliciteerd, veel succes gewenst en hopelijk op naar een mooie samenwerking. Dank u wel.

Dank u. De heer Wellink, Socialistische Partij.

Voorzitter, geachte genodigden en aanwezigen, en in het bijzonder de heer Remkes en mevrouw Pinkster. De fractie van de SP is in het belang van de burgers van Noord-Holland erg blij dat er vandaag een nieuwe commissaris van de koningin komt. Een commissaris die boven de partijen staat en die als voorzitter van de Staten zorg draagt voor de bewaking van een open informatiesysteem en informatieverstrekking aan alle Statenleden en fracties. Maar ook een voorzitter die de stemming erin houdt en onze Statenleden weet te motiveren en stimuleren. Wij hopen als fractie dat hij de vergaderingen efficiënt weet te leiden, zonder dat de kwaliteit van de discussie daar onder inboet of Statenleden het gevoel krijgen dat ze niet hebben kunnen zeggen wat ze eigenlijk wilden zeggen.
De komende tijd staat er veel op het programma. We krijgen bijvoorbeeld te maken met grote bezuinigingen, belangrijke beslissingen moeten worden genomen. Wij als fractie vinden het van groot belang dat wij niet te boek komen te staan als een afbraakprovincie. Voorkomen moet worden dat de inzet van velen er niet meer toe doet. Wij moeten een betrouwbare en sociale partner zijn en daarover is iedereen het eens. Alleen het denken over de manier waarop wij dit kunnen bereiken verschilt nog wel eens. We verwachten als SP-fractie dat u daarin de regierol oppakt. Dit vraagt om vaardigheden en persoonlijkheidseigenschappen die er niet om liegen. Uw bestuurlijke ervaring staat garant voor de vaardigheden die u kunt inzetten. Daar mogen we van uitgaan. Integriteit en betrouwbaarheid zijn, zoals u eens heeft uitgesproken, de meest elementaire eisen waar een bestuurder in het publiek domein aan moet voldoen. Dat spreekt ons zeker aan als fractie en we mogen ervan uitgaan dat we daarmee de burgers het vertrouwen in het openbaar bestuur, dat de afgelopen jaren door allerlei gebeurtenissen een grote knauw heeft gekregen, terug kunnen geven. De fractie van de SP wenst u veel succes toe bij het uitvoeren van een voor ons belangrijke functie. Dank u wel.

Dan de heer Yurdakul, namens de fractie van D66.

Meneer Remkes, wij verwelkomen u in Noord-Holland. Wij verwelkomen u als voorzitter van de Provinciale Staten en ook als voorzitter van de Gedeputeerde Staten. In uw professionele loopbaan, die uitsluitend een politieke loopbaan is geworden, heeft u als Statenlid, gedeputeerde, Kamerlid en minister de VVD vertegenwoordigd en gediend. U bent nu benoemd als commissaris van de koningin in de provincie Noord-Holland. U gaat vanaf nu de provincie dienen, de provincie Noord-Holland. U bent onze cvk, ook van D66, en wij wensen u veel succes.

Dank u wel. De heer Kardol, ChristenUnie/SGP.

Voorzitter, Commissaris. In het kader van het vaststellen van de profielschets van de commissaris van de koningin van Noord-Holland, in januari van dit jaar, heb ik aandacht gevraagd voor het aspect van de commissaris van de koningin als ambtsdrager. Het gaat niet alleen om een baan, maar om een grondwettelijk verankerd ambt, heb ik gezegd. En dat ambt hangt nog steeds samen met het zijn van dienaar van de Koningin. Dat dienstbare aspect is iets dat mijn fractie belangrijk vindt, als er over het ambt gesproken wordt. Belangrijk om dat nu ook eens te benadrukken, nu de heer Remkes erbij aanwezig is. Een ambt geef je niet zomaar op, een ambt bekleed je en het is meer dan een gewone baan. Van belang bij dat ambt is het aspect van dienstbaarheid; het dienstbaar zijn aan de samenleving en aan de burgers van Noord-Holland. Het ideaal is als bestuur een samenleving te willen waarin mensen niet alleen hun eigen belang nastreven maar ook of vooral het belang van hun medemens op het oog hebben en met name ook van de kwetsbaren onder ons. Een dienstbare samenleving bestaat uit mensen die oog hebben voor hun naasten en hun verantwoordelijkheid nemen voor hun medemens. Die niet alleen voor zichzelf leven, maar omzien naar de ander. Een samenleving waarin niemand wordt buitengesloten of verwaarloosd. Christenen krijgen die boodschap mee in de kerk en vanuit het evangelie. Daar staat: heb je naasten lief als jezelf. Dat proberen toe te passen is een grote stap in de richting van een dienstbare samenleving. We worden ook geroepen om bruggen te bouwen en om vrede te stichten en om dienstbaar te zijn naar anderen. Dat schept ook vertrouwen, dat bouwt een samenleving op. Want iedere gezonde samenleving heeft een basale vorm van verbondenheid nodig, van vertrouwen. Een interessante vraag is, nu juist instituties als gezin en kerk onder druk staan, hoe we die dienstbaarheid vandaag de dag leren en vormgeven in de samenleving. Zijn de netwerken van nu en allerlei lossere sociale contexten ook voldoende om enige samenhang te krijgen en te handhaven? En die boel bij elkaar te houden? Hoe ziet die samenleving er uit tegenwoordig? Is het louter ieder voor zich, en consumentisme, zoals het brood en de spelen vroeger, voor ons allen? Of is er nog aansluiting te vinden bij normatieve structuren? Een dienstbare samenleving kan niet zonder overheid en die is er met reden. Ze moet de macht ook dienstbaar maken aan gerechtigdheid. Dat betekent orde en vrede en veiligheid op het openbare terrein. Ook die taak ligt bij onze nieuwe commissaris, Johannes Wijnandus Remkes. Johannes Wijnandus, dat zijn mooie namen, heel mooie namen zelfs, en die namen passen ook goed, die voornamen hebben namelijk betekenis. Wijnandus staat voor ‘dapper in strijd’ en de betekenis van Johannes is ‘god is genadig’. Onze CU/SGP-fractie wenst hem toe dat beide namen ook werkelijk betekenis krijgen in het vervullen van een dienstbaar ambt in de provincie Noord-Holland.
Wij nemen vandaag ook afscheid van gedeputeerde Post als waarnemend commissaris. Zij deed die waarneming naast twee zware portefeuilles en dat heeft ze met grote inzet en professionaliteit gedaan. Daarvoor past veel dank. Dit laatste half jaar is voor haar een heel zwaar half jaar geweest, dat veel energie heeft gekost en veel persoonlijke inzet en offers heeft gevraagd. Die inzet valt te prijzen. Onze fractie van CU/SGP heeft daar bewondering en waardering voor, onze hartelijke dank.
Meneer Remkes, wij wensen u een goede tijd toe in onze mooie provincie. Onze fractie wenst u en de Staten Gods zegen toe. Wees welkom.

Dank u wel. De heer Van Oeveren, Partij voor de Dieren.

Voorzitter, ik richt mij vandaag voor de laatste keer tot u, om via u de nieuwe commissaris van de koningin ook namens de Partij voor de Dieren welkom te heten in zijn mooie provincie Noord-Holland. Noord-Holland, meneer Remkes, herbergt niet alleen 2,6 miljoen mensen, maar ook tientallen miljoenen zoogdieren, vogels en insecten, om maar een paar soorten - of biologen zeggen liever klassen of taxa - te noemen. Hoewel deze provincie ruim 2600 km2 meet, is dat dus dringen geblazen. We zien dat ook terug bij het dringen tussen de verstedelijking en de natuur. Er spelen dus verschillende belangen en dan hebben partijen soms de neiging tot kiezen of delen. Mijn fractie gaat liever voor kiezen en delen, want je kunt bij keuzes vaak ook rekening houden met de belangen die niet één belang boven alles stellen. Delen dus. Of, anders gezegd: leven en laten leven. Dat getuigt van respect. Voorzitter, dit is een uniek moment. De heer Remkes is over een paar minuten de voorzitter van onze Provinciale Staten en daarom geven we hem een beknopt wensenlijstje. We doen dat onbevangen, omdat we hem nog niet kennen en dus ook niet weten of hij onze wensen als vanzelfsprekendheden ziet. Wij hopen dat de commissaris de Staten zal helpen om de Noord-Hollanders meer tot hun recht te laten komen als zij gebruik maken van het burgerinitiatief. Het is niet meer van deze tijd dat zij, die burgers, na het indienen van de handtekeningen de behandeling van het door hen geagendeerde onderwerp niet zelf mee mogen verdedigen in onze Statenvergadering. De kloof tussen burgers en politiek is groot, ook, en misschien vooral, in de provincie. We zijn ervan overtuigd dat die kloof alleen maar is te dichten op basis van daden. Veel woorden, al zijn ze nog zo mooi, komen daar niet voor in de plaats. Mogelijk kunt u tijdens onze vele uren durende Provinciale Statenvergaderingen de partijen daar af en toe eens aan herinneren. Die ruimte heeft u als voorzitter. We willen ook graag dat de provincie zichzelf respecteert en zich houdt aan de eigen voorschriften en richtlijnen. Zelfdiscipline is een voorwaarde voor een autoriteit in de democratie. Als u zowel de organisatie als de partijen daarbij kunt helpen, wat ons betreft: graag. Voorzitter, dit lijstje is nog lang niet af, maar we laten het hierbij. Dit bijzondere moment leent zich niet voor discussie of te politieke uitspraken. Het ambt van de commissaris van de koningin stelt de heer Remkes boven de politieke partijen. Dat zal wel even wennen zijn, want hij staat bekend als een politiek werkpaard. Het ligt voor de hand dat de Partij voor de Dieren hem graag in Noord-Holland verwelkomt (gelach). Voorzitter, ik maak ook van de gelegenheid gebruik om de plaatsvervangend commissaris mevrouw Post, en u, meneer Van der Meché, als plaatsvervangend voorzitter van de Provinciale Staten te danken voor uw waarneming van de functies. Chapeau.

Dank u. Als laatste fractievoorzitter maar niet de minste, de nestor van de Staten, de heer Bruijstens, fractievoorzitter van de Ouderenpartij Noord-Holland.

Dank u wel, voorzitter. Vandaag begroeten wij, na zijn installatie tot nieuwe commissaris van de koningin in Noord-Holland, de heer Remkes. Een plezierige handeling voor Noord-Holland, op een memorabele dag. De Ouderenpartij Noord-Holland heet de heer Remkes, mevrouw Pinkster en de andere genodigden dan ook van harte welkom. Voorzitter, allereerst moeten wij constateren dat het traject dat de vertrouwenscommissie heeft doorlopen om een geschikte kandidaat voor deze hoge post te vinden goed is verlopen. De geheimhouding, altijd bij een dergelijk traject een essentieel aspect, is tot het eind aan toe in stand gebleven. De geruchtenmachine is niet op gang gekomen en dat is zeker naar alle betrokkenen een compliment waard. Het gaat wel eens anders, zoals we weten. De verkiezing van de nieuwe Commissaris van de Koningin is een verkiezing geworden met een voor velen verrassende uitslag. Voorzitter, gelet op het aantal en zeker ook de hoge kwaliteit van de sollicitanten, waren meerderen geschikt om deze aantrekkelijke post van Commissaris van de Koningin in Noord-Holland te vervullen. En voorzitter, bij kiezen hoort onvermijdelijk ook het niet gekozen worden. Dat overkomt je dan en daar behoor je met respect voor de keuze van de kiezers over te oordelen.
Wat verwachten wij van onze nieuwe commissaris? Voor de Ouderenpartij was de kleur van de opvolger van de heer Borghouts niet zo van betekenis. Wel dat hij open en tolerant moet zijn. De voorwaarden die aan de nieuwe cvk gesteld werden waren: een bestuurlijk zwaargewicht, met ervaring, bij voorkeur opgedaan in het politieke bedrijf, dicht bij de burger staan, en goede contacten hebben en onderhouden zowel met Amsterdam, Den Haag als Brussel. Voorzitter, de contacten met Den Haag en Brussel, daar twijfelen wij niet aan. Maar we zijn wel nieuwsgierig hoe de heer Remkes zijn netwerk gaat inzetten voor Noord-Holland en hoe hij zich de komende tijd zal profileren naar de inwoners van Noord-Holland toe. Tegenover nevenfuncties buiten de overheidssector van de commissaris van de koningin, met de gebruikelijke vergoedingen, staan we niet afwijzend. Wel dient de heer Remkes rekening te houden met bepaalde gevoeligheden en verwachtingen en dient hij daar ook prudent mee om te gaan. We raden hem aan nevenfuncties met potentiële belangenconflicten te vermijden, daar is in verleden al genoeg over te doen geweest. Verder zijn we van mening dat het altijd verstandig is bij twijfel over eventuele belangenverstrengeling vooraf aan de Provinciale Staten advies te vragen. Meneer Remkes, Noord-Holland is geen gemakkelijke provincie en zeker dit moment van uw intreden valt in een periode van Noord-Holland die vol problemen is. U had het beter kunnen treffen. U zult er zeker kennis van hebben genomen dat 2009 voor Noord-Holland een zeer moeilijk jaar is geweest. Uiteindelijk heeft dit geleid tot het vertrek van een drietal gedeputeerden en de commissaris van de koningin. Over allerlei andere zaken zal ik nu zwijgen.
En dan, bij uitzondering, toch de bezuinigingen. Het zal u bekend zijn dat de provincies de komende jaren drastisch gekort worden op hun provinciale Rijksuitkering. Voor de GS was dat aanleiding om gelijktijdig daarmee met een voorstel te komen om de soms in tientallen jaren opgebouwde relaties met organisaties te verbreken en de bijbehorende subsidies in twee jaar af te bouwen. Laat duidelijk zijn: de ouderenpartij is het met dergelijk beleid volstrekt niet eens. GS kan anders handelen en de overheid is meer dan geld alleen.
Afsluitend, voorzitter. In een van de kennismakingsgesprekken met de heer Remkes die wij de afgelopen maanden onder de ogen kregen vertelde hij dat als hij in de periode van gedeputeerde in Groningen een nieuwtje wilde vertellen, maar de bron niet kon prijsgeven, hij dikwijls zei: “Van de duiven op de Grote Markt heb ik gehoord…” En dan kwam het nieuwtje. U weet, meneer Remkes, dat zich op het bekendste plein van Nederland, de Dam in Amsterdam, ook vele duiven bevinden. Als u in de toekomst zonder bronvermelding iets wil vertellen aan de Staten, zou ik u in overweging mee willen geven om te zeggen: “Van alle duiffies op de Dam heb ik gehoord…” Als u dat dan op z’n Amsterdams uitspreekt, dan weet ik zeker dat u bij een derde van de inwoners van Noord-Holland al niet meer stuk kan. Nogmaals, namens de Ouderenpartij Noord-Holland, van harte gefeliciteerd met uw benoeming tot commissaris van de koningin in Noord-Holland en we hopen op een vruchtbare samenwerking.

Dank u wel. Ik ga ervan uit dat nu u al deze mooie woorden aangehoord hebt, u ook behoefte hebt om daar op te reageren. Mag ik u noden achter dit spreekgestoelte?

Meneer de voorzitter, toen ik vanmorgen deze Statenzaal binnenkwam - want ik was nog niet eerder hier binnengeweest - moest ik vanuit mijn oude referentiekader bij de Provincie even wennen aan deze dualistische opstelling, want ik ben nog een situatie gewend waarin de gedeputeerden gewoon naast de commissaris achter de tafel zitten. Ja, dat is een lange tijd geleden, dat dat het geval was.
Voorzitter, ik wil vanzelfsprekend in de eerste plaats dankzeggen voor de vele vriendelijke woorden die in mijn richting zijn uitgesproken. En ook dankzeggen voor de vele suggesties die zijn gedaan.
Toen ik hoorde dat uw Staten mij hadden voorgedragen als nieuwe commissaris, kreeg ik een gevoel: als er hoofdprijzen in het binnenlandse bestuur te verdelen zouden zijn, heb ik nu een van die hoofdprijzen gewonnen. Vanuit de aard van het ambt en gelet op de structuur en de kenmerken van de provincie Noord-Holland, als meest veelzijdige provincie van Nederland. De fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid heeft zojuist gerefereerd aan het Noord-Hollands volkslied. Het was mij ook opgevallen, dat in het Noord-Hollands volkslied in feite die veelzijdigheid integraal tot uitdrukking komt. Ik heb destijds dus ook met overtuiging mijn brief geschreven. Ik wil dan ook beginnen dank uit te spreken aan allen die aan de voordracht en de benoeming hebben bijgedragen. Aan de vertrouwenscommissie, die in haar werkzaamheden naar mijn waarneming op een buitengewoon gedegen en professionele wijze te werk is gegaan. De gesprekken die er zijn geweest heb ik als kritisch maar tegelijkertijd ook als zeer constructief ervaren. Aan uw Staten, en het is inderdaad vermeldenswaardig dat - want dat zien we vaak anders - de vertrouwelijkheid bewaard is gebleven en dat er op geen enkele wijze noch uit de vertrouwenscommissie, noch uit de beraadslaging in de Staten is gelekt. Aan de staatssecretaris en in haar voetspoor het kabinet en vanzelfsprekend ook diegenen die, na de voordracht en na de benoeming in mijn richting gelukwensen en positieve reacties hebben laten horen. Een oprecht woord van dank gaat wat mij betreft ook uit naar, en er zijn al lovende woorden over gesproken, mevrouw Post, die vanaf 1 december als eerste loco op zeer volwaardige wijze de vervulling van het ambt heeft waargenomen, naast haar meer dan drukke werkzaamheden als gedeputeerde. En meneer de voorzitter, die dank gaat vanzelfsprekend ook uit naar u, als plaatsvervangend voorzitter van de Staten. Want het is ook mij opgevallen dat onder uw voorzitterschap door deze Staten een aantal politiek gevoelige en ingrijpende besluiten zijn genomen. En als het gaat om het uitspreken van dank, last but not least, wil ik over uw hoofd heen ook een dankwoord richten tot mijn ambtsvoorganger, de heer Borghouts. In eerdere functies heb ik gezien hoe hij onverstoorbaar maar zeer betrokken invulling heeft gegeven aan het ambt. Ik zeg erbij: uw ambtsperiode was zeker de laatste paar jaar politiek bestuurlijk niet het gemakkelijkst. Op basis van wat u bij uw afscheid achterliet, was het mogelijk een nieuwe politiek-bestuurlijke start te maken. Ik heb, leden van de Staten, meneer de voorzitter, dames en heren, dinsdag, gisteren en hedenochtend een eerste kennismakingsronde in de Provinciale organisatie gemaakt, presentaties gekregen en talloze handen geschud. Ik zeg u ook dat ik na die ronde van tweeënhalve dag meer gemotiveerd was dan voor die tijd, want ik zag en hoorde een aantal buitengewoon gemotiveerde en professionele provinciale medewerkers. Ik ben de komende maanden voornemens om vooral veel mijn gezicht te laten zien: tijdens de voor mij georganiseerde kennismakingstour Noord-Holland - ik hoop een aantal projecten die de fractievoorzitter van GroenLinks in zijn achterhoofd had dan ook al eerder te bezoeken, maar ben vanzelfsprekend ook gaarne bereid om dat in zijn gezelschap nog eens dunnetjes over te doen en dat geldt trouwens voor alle fracties - maar dus tijdens die ambtsbezoeken aan gemeente, waterschappen, veiligheidsregio’s en de organisaties in de veiligheidskolom - politie, brandweer en GHOR -, tijdens bezoeken aan bedrijven, projecten en in gesprekken met maatschappelijke organisaties en mensen. Ik ben de komende jaren beschikbaar voor diegenen die ofwel in economisch opzicht of in ander opzicht iets aan deze provincie kunnen en willen toevoegen. En natuurlijk vanuit mijn eigen verantwoordelijkheid, maar zeker als daar bij gedeputeerden behoefte aan is, om ook samen met hen met het oliespuitje rond te gaan.
Er zijn door een paar fractiewoordvoerders een paar opmerkingen gemaakt over de onafhankelijkheid van de commissaris. Het is inderdaad waar; ik heb tot dusver in mijn leven een aantal functies vervuld met een nadrukkelijk partijpolitiek profiel. Ik zeg er wel bij dat in mijn VROM- en BZK-jaren dat al minder het geval was, want dan ben je weliswaar voorgedragen door je politieke denominatie, maar je bent in de eerste plaats minister van de Kroon, en niet in de eerste plaats van je politieke partij dan wel fractie. Maar vanaf heden zal ik mijn partijpolitieke jas uittrekken en uw Staten en college van GS als onafhankelijk partijpolitiekkleurenblinde voorzitter en adviseur proberen te dienen. Boven en tussen de partijen. Dat mag u van mij verwachten. U mag, zeg ik er maar bij, niet van mij verwachten dat ik mijn eigen opvattingen over de inrichting van onze maatschappij bijzet in de vergeethoek of dat ik die inzichten verloochen. Maar ik zal er alles aan doen om niet te laten gebeuren wat ooit die ene burgemeester op zijn ziekbed overkwam, toen hij van de gemeenteraad een bos bloemen bezorgd kreeg, met daaraan een kaartje met als tekst: van harte beterschap - 8 voor, 5 tegen (gelach). Voorzitter, uit recent onderzoek van Binnenlands Bestuur blijkt dat de provincie Noord-Holland de afgelopen periode veruit het meest succesvol is geweest met de benoeming van vrouwelijke burgemeesters: tien van de tweeëntwintig in de afgelopen kabinetsperiode. In belangrijke mate als gevolg van het waarnemerbeleid van mijn ambtsvoorganger, de heer Borghouts. Het Noord-Hollandse burgemeesterscorps scoort in dit opzicht naar landelijke maatstaven goed: landelijk 20%, in Noord-Holland 32%. Nog te weinig, gelet op de bevolkingssamenstelling, maar toch. Mijn ambitie is om dat stimuleringsbeleid voort te zetten. Stimulering van het aantal vrouwelijke sollicitanten, het stimuleren van het feit dat de vijver van kwalitatief goede vrouwelijke bestuurders groter wordt en ik zeg erbij: in zo’n benadering geloof ik meer dan in het vaststellen van quota, een gedachte die je zo hier en daar ook hoort, maar die naar mijn stellige overtuiging uiteindelijk niet in het belang van het gezag en de kwaliteit van het openbaar bestuur is en zeker niet in het belang is van vrouwelijke bestuurders. Als het, voorzitter, gaat om de positie van het zittende burgemeesterscorps, wil ik benadrukken dat ik naast een zorgvuldige benoemingsprocedure hecht aan een zorgvuldige herbenoemingsprocedure. En daar moet de commissaris ook een zekere regie op kunnen voeren. Gemeenteraden en colleges van B&W moeten ook weten dat deze Commissaris in een herbenoemingsprocedure of bij tussentijdse ontwikkelingen niet onder de indruk zal zijn van argumenten die te maken hebben met de smaak of het humeur van de dag. Ook ten aanzien van burgemeesters moet een zorgvuldig personeelsbeleid worden gevoerd. En ook hier geldt overigens het adagium, dat als er ergens in een gemeente in de bestuurlijke verhoudingen iets fout dreigt te gaan, ik het liever gister dan vandaag hoor. Niet voor ieder wissewasje, maar trek tijdig aan de bel. Ook mijn burgemeesters moeten weten dat als er iets is, de deur hier openstaat en dat ik zal proberen om er voor u te zijn. Dat geldt overigens ook voor de leden van het college van GS en de leden van uw Staten.
Voorzitter, een van de wat meer belangrijke verantwoordelijkheden van de commissaris, ook als Rijksorgaan, ligt op het terrein van de openbare orde en veiligheid. Een deel van mijn eigen functioneren in het verleden had daar natuurlijk ook alles mee te maken, dus dat beleidsterrein heeft mijn bijzondere belangstelling. En vanuit die achtergrond heb ik ook kennis genomen van het Inspectierapport van maart dit jaar, Rampenbestrijding op orde, en de recente reactie van het kabinet op dat rapport. Bij de vijf veiligheidregio’s in deze provincie is sprake van een wisselend beeld. Enkele veiligheidsregio’s voldoen redelijk aan de eisen als het gaat om risicoprofiel en bovenregionale samenwerking, multidisciplinaire opleiding en oefening en de basisvereisten met betrekking tot de rampenbestrijding voor de regionale crisisorganisatie; Noord-Holland/Noord en Kennemerland. In drie andere regio’s is veel in beweging, maar mij is ook duidelijk geworden dat ze er nog niet zijn. De minister heeft in 2008 aangegeven dat de boel in 2010 op orde zou moeten zijn en dat betekent dus dat daar met ambitie aan gewerkt moet worden, zeker nu de Wet op de veiligheidsregio’s parlementair is aanvaard. Een ding staat wat mij betreft centraal. Bij de evaluatie van de wet in 2012 moet de conclusie zijn dat de vijf regio’s in deze provincie aan die eisen voldoen. En ik zal betrokken bestuurders en betrokken functionarissen daar de komende tijd ook op aanspreken.
Ik realiseer mij, voorzitter, natuurlijk ook zeer goed dat er de afgelopen jaren sprake is geweest van nogal wat turbulentie, zowel in de provinciale organisatie als in politiek-bestuurlijk opzicht, en dat zo hier en daar ook nog sprake is van een enkele open zenuw en een enkele open wond. Bij medewerkers en bij leden van uw Staten. Ik heb het boekwerk doorgebladerd waarin teruggeblikt wordt op de provinciale reorganisatie 2003-2006. Ik heb ook het recente rapport gelezen, waarover uw Staten aanstaande maandag spreken, Leren van evalueren, waarin teruggeblikt wordt op het proces van de provinciale onderzoekscommissie 2008-2009, de eerste provinciale enquête. Waar ik de komende tijd een bijdrage kan leveren aan het helen van die wonden en het dichtschroeien van mogelijk resterende openliggende zenuwen, zal ik mij daarvoor gaarne inzetten. Naar mijn overtuiging, en dat geldt wat mij betreft wat meer in algemene zin, kan dat het beste als problemen open en transparant worden benoemd in een veilige organisatiecultuur, met de basale notie van onderling vertrouwen als uitgangspunt. Ik zeg dit alles ook in de overtuiging dat zo langzamerhand, en ik heb dat bij een aantal woordvoerders eigenlijk ook op die manier beluisterd, ook de tijd gekomen is om een punt achter het verleden te zetten en de blik weer voluit op de toekomst te richten.
Een van de documenten die mij de afgelopen weken ook ter lezing werd aangeboden was de bestuurskrachtmeting van de Randstadprovincies, van begin dit jaar. Daar zijn mij een paar dingen in opgevallen. In de eerste plaats een aantal positieve bevindingen waar het gaat om de beleidskant, die in deze provincie goed, althans volgens de onderzoekers, is ontwikkeld. Er zijn ook een paar bevindingen die denk ik om nadere bestuurlijke aandacht vragen. Ik heb ook een van die bevindingen, waar het gaat om de Randstedelijke samenwerking, maar eens voor mij zelf gecombineerd met een van de eisen in de profielschets, waarin aan de commissaris ook een speciale rol en ambitie wordt toebedeeld voor de Randstedelijke samenwerking. Die ambitie zal ik ongetwijfeld samen met gedeputeerden de komende tijd ook verder oppakken. Ik zeg er ook bij, en die conclusie heb ik de afgelopen tweeënhalve dag getrokken, dat er ook aanbevelingen in dat rapport van die bestuurskrachtmeting staan, bijvoorbeeld waar het gaat om de aansluiting tussen beleid en beleidsuitvoering, die in elk geval niet in de organisatie worden herkend en die volgens mijn waarneming inmiddels door de organisatie ook al heel redelijk zijn opgepakt. Daarover zal ongetwijfeld de komende tijd nog het een en ander gezegd worden, maar mijn beeld van de afgelopen dagen is in dat opzicht minder negatief dan in het rapport van de bestuurskrachtmeting wordt geschetst. Ik heb de behoefte, voorzitter, om in wat meer algemene zin, waar het gaat om de ambtelijk-bestuurlijke verhoudingen, een algemene opmerking te maken. Ik besef natuurlijk heel goed dat waar gewerkt wordt soms ook fouten worden gemaakt. Dat heb ik in mijn leven nooit anders gezien. Dat kan gebeuren. Voor mij geldt, ook hier, dan een adagium, en ik zeg dat in de richting van medewerkers en ik zeg dat in de richting van bestuurders: ik hoor het liever gisteren dan vandaag en de boodschapper wordt niet onthoofd. Medewerkers zijn er om mee te denken, maar ook om tegen te denken, de bestuurders te behoeden voor valkuilen. Mijn ervaring in het verleden, bij de provincie Groningen, het ministerie van VROM en het ministerie van BZK, is dat ambtelijk in die goede betekenis van het woord, ook sprake is van volstrekte loyaliteit aan de bestuurders, ook al hoor je in het maatschappelijk debat wel eens anders. Ik was niet van plan om daaraan mee te doen.
Waar het gaat om de relatie tussen de burger en het bestuur, sommigen hebben daar een opmerking over gemaakt, wil ik ook een algemene opmerking maken, wat meer ten principale: de overheid is geen commercieel bedrijf, en moet dat ook niet willen zijn. Het managen van het publieke proces is iets anders dan het leiden van een koekjesfabriek - overigens niets ten nadele van koekjesfabrikanten. En de burger is ook geen klant van de overheid. De wezenlijke rol van de overheid is niet het aanbieden van diensten en producten, wél het aanbrengen van een vorm van maatschappelijke ordening. Burgers hebben rechten, maar ook plichten en in de relatie tussen burger en openbaar bestuur is vaak niets te kiezen.
Ik had het, voorzitter, zojuist over een veilige organisatiecultuur. Ik wil dat ook benoemen als belangrijkste randvoorwaarde voor een integer handelende organisatie en een betrouwbaar handelende organisatie. Integer, zowel in de politieke als in de ambtelijke organisatie, en betrouwbaar in de richting van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. In uw profielschets is dat een nadrukkelijk aandachtpunt en die uitdaging, om daar het boegbeeld van te zijn, ga ik gaarne aan. Ik heb natuurlijk gezien dat er in het kader van integriteit de afgelopen tijd belangrijke stappen zijn gezet in termen van regels en codes. Dat zijn nodige instrumenten, maar het zijn wel hulpinstrumenten, want integer handelen zit uiteindelijk tussen de oren van politici en bestuurders en van medewerkers. En ik zeg het wijlen Ien Dales van harte na: “Een beetje integer bestaat niet.” En dat stelt eisen aan de veiligheid van de organisatiecultuur. Dat geldt voor de provinciale organisatie, maar dat geldt ook breder voor alle onderdelen van het openbaar bestuur. En ook al is er sprake van eigen autonome verantwoordelijkheden van medeoverheden, ik zal vanuit mijn wat bredere stimulerende verantwoordelijkheid niet aarzelen om, als daar aanleiding voor is, de medeoverheden en medebestuurders op die verantwoordelijkheid aan te spreken.
Voorzitter, er is een aantal leden geweest dat opmerkingen heeft gemaakt over en verwezen heeft naar de boeiende discussie over de inrichting van het binnenlands bestuur. De verleiding is groot om daar wat meer ten principale bij stil te staan. Ik zal aan die verleiding heden middag niet toegeven, maar laat mij er een paar korte opmerkingen over maken. Als je kijkt naar alle studiecommissies die er na de oorlog zijn geweest en naar alle discussies, dan kan ik maar een conclusie trekken: namelijk dat heel veel van die discussies en heel veel van die studies vaak een hoog technocratisch tekentafelgehalte hadden. En wat mij betreft is bij de bestuurlijke organisatie in dit land de inhoud altijd leidend. Welke problemen willen we oplossen? Als je naar de Randstad kijkt, dan moet je de diagnose vaststellen, ik zal daar niet nader bij stilstaan, die al vele keren gesteld is de afgelopen jaren. Dat wil dus niet zeggen dat er aan het bestuur niets moet en kan veranderen. Maar laat dat organisch groeien. Begin gewoon met samenwerking en begin niet bij die tekentafel. Het beeld van die technocratische tekentafelconstructie kwam ook scherp op mijn netvlies toen ik het rapport van een van de heroverwegingscommissies, het rapport van de commissie-Kalden las, en zeker de eerste variant die daarin beschreven wordt. Geen middenbestuur en 25 à 30 regiogemeenten. De VNG lijkt die variant te omhelzen. Maar ik weet een ding wel: die variant gaat volstrekt voorbij aan de relatie tussen burger en bestuur, die variant zal leiden tot een stevige centralisatie van bestuur en die variant vergroot ook vanwege de schaal de ondoelmatigheid in het bestuur. Schaalvergroting elders in de samenleving heeft de afgelopen jaren ook laten zien dat groot, groter, grootst, niet automatisch de doelmatigheid dient.
Voorzitter, ik realiseer mij natuurlijk dat ik onrecht doe aan wat sommige sprekers naar voren hebben gebracht. Maar het is genoteerd. Ik heb in de richting van de uitnodiging van de fractievoorzitter van GroenLinks al iets gezegd, ik heb in de richting van de heer Talsma, waar het gaat om de veelzijdigheid van deze provincie, en ook over de discussie over het middenbestuur iets gezegd. In de richting van de fractievoorzitter van, ik meen, de Partij voor de Dieren, waar het gaat om het burgerinitiatief: hier staat de oud-voorzitter van de Commissie voor Verzoekschriften en Burgerinitiatief in de Tweede Kamer. Dus als ik van die ervaring een keer gebruik kan maken, dan ben ik daartoe gaarne bereid en ik ben ook bereid om daarover de discussie met u aan te gaan.
Waar het gaat om nevenfuncties…. Ik kan u meedelen: ik had er vier. Twee zijn heden beëindigd en van twee is de opvolging in procedure gezet. En die zullen dus binnen afzienbare tijd worden beëindigd. Waar het gaat, in wat bredere zin, om het thema nevenfuncties, kan daar wat mij betreft niet zwart-wit over gedacht worden, maar er zijn drie heel belangrijke randvoorwaarden. Dat is in eerste plaats de tijd. De tijd mag nooit het functioneren in de hoofdfunctie verdringen. In tweede plaats: het voorkomen van iedere schijn, ook al was het maar schijn, van belangenverstrengeling. En ten derde moet het uit te leggen zijn vanuit het functioneren in de hoofdfunctie. Het is wat mij betreft vanzelfsprekend dat bij voorkomende vragen daarover overleg met de Staten c.q. de senioren plaats zal vinden.
Tenslotte, voorzitter, ik hoop en ik ben daar eigenlijk ook ten volle van overtuigd, dat het lukt om de komende jaren in een vruchtbare en constructieve samenwerking met uw Staten, met de gedeputeerden en met de provinciale medewerkers samen te werken, op basis van constructief-kritische basishoudingen en ik zal proberen er de komende jaren voor u te zijn.
En dan afsluitend met een citaat van Thorbecke, wiens naam eerder vanmiddag in deze zaal heeft geklonken: “Er is meer dan voorheen in deze wereld te doen.” En dat, voorzitter, is de ambitie die ik voel om de komende jaren in dit ambt te functioneren. Ik dank u zeer.

Dank u, meneer Remkes, voor deze met veel overtuiging uitgesproken woorden, waarin u ook een schets geeft van hoe u denkt te gaan besturen in Noord-Holland en waar u bijzondere aandacht voor zult hebben. Ik denk dat wij daar de komende tijd voldoende over te praten hebben met elkaar. Want er is veel te doen. Er is al veel gedaan, maar er is nog veel meer te doen in Noord-Holland om de provincie te laten gedijen zoals zij moet gedijen. Ik ga ervan uit dat u in deze Staten 55 voor hebt en 0 tegen. Welkom in de provincie Noord-Holland en moge u en uw partner en de bewoners van Noord-Holland daar ten volle profijt van hebben.
Dames en heren, wij zijn bijna aangekomen bij het einde van deze buitengewone Statenvergadering. Ik zal straks deze vergadering sluiten met een slag van deze hamer. Vervolgens zal ik de hamer overhandigen aan de heer Remkes, als symbool van zijn installatie als de nieuwe commissaris van de koningin van Noord-Holland. Direct na deze vergadering zal de heer Remkes zijn eerste officiële daad als commissaris van de koningin verrichten. Het is vandaag namelijk precies tweehonderd jaar geleden dat Lodewijk Napoleon het paviljoen voor altijd verliet. Zijn regeerperiode in De Nederlanden was voorbij. Die van de heer Remkes begint vandaag. Om dit historische feit te onderstrepen onthult de heer Remkes zo meteen een plaquette aan de Oostkant van het paviljoen. Ik verzoek u te blijven zitten totdat ik samen met de heer Remkes en mevrouw Pinkster deze zaal verlaten heb en ik nodig u vervolgens uit om mee te gaan naar de onthulling of alvast naar de receptie te gaan in de binnentuin van het paviljoen.