De eed luidt aldus: Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel dan ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Ik lees nu de belofte voor. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel dan ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dat verklaar en beloof ik.

Dames en heren, daarmee bent u geïnstalleerd. Ik wil u van harte feliciteren met uw installatie als raadslid van de gemeente Amsterdam. Het is en blijft een grote eer de kiezers te mogen vertegenwoordigen in de Amsterdamse gemeenteraad. Ik heb er het volste vertrouwen in dat u dat met veel toewijding zult doen. Dat moet ook, want u bewaakt de komende periode de democratie in Amsterdam. Dat is een grote verantwoordelijkheid waar men niet licht over mag denken, zeker niet in deze tijd. U schaart zich in een lange en rijke traditie van democratie in Amsterdam. U treedt als gemeenteraadslid aan op een bijzonder en ook op een moeilijk moment. Er ligt een aantal ingewikkelde dossiers op u te wachten. In eerste instantie zijn dat de forse bezuinigingen die de gemeente zal moeten bewerkstelligen. Ook Amsterdam wordt flink geraakt door de economische en financiële crisis. De bezuinigingen zullen veel mensen in de stad treffen. Het is daarom van het allergrootste belang dat u zich als raad met overtuiging achter deze pijnlijke, maar noodzakelijke operatie schaart om ervoor te zorgen dat de Amsterdamse burger zijn vertrouwen in het stadsbestuur, het college en de raad behoudt. Daarmee wordt direct een appel gedaan op uw verantwoordelijkheid als raadslid en op uw vermogen om met uw politieke mede- en tegenstanders tot werkbare resultaten te komen, hoe lastig dat ook zal zijn. De financiële problematiek is niet het enige moeilijke dossier dat op u ligt te wachten. Belangrijke zaken als de Noord/Zuidlijn, de bereikbaarheid van de stad, werkloosheid en tweedeling in de samenleving, maar ook de vraag hoe de stad duurzamer en veiliger te maken, zullen in de komende jaren hoog op de agenda staan. Het zijn deels blijvende zaken waar evenwel telkens nieuwe aspecten aan zitten. De politiek gaat immers over onze samenleving en de samenleving is altijd in beweging. U zult ook zelf nieuwe onderwerpen agenderen. Gisteren, bij het afscheid van de oude raad, hebben we nog eens kunnen constateren welke mooie zaken dat heeft opgeleverd. Beschouw het als een voorrecht dat u nu in de gelegenheid bent om dat ook daadwerkelijk te doen. Er komt nog bij dat uw raad voor meer dan de helft uit nieuwe leden bestaat. Dat betekent dat er een flinke hoeveelheid extra werk juist op die nieuwe leden ligt te wachten. Zij zullen zich gaandeweg de do’s-and-don’ts van het raadswerk eigen moeten maken. Dat is geen geringe opgave en dat geldt al helemaal voor de eenmans-/eenvrouwsfracties die niet kunnen terugvallen op langer zittende collega’s en vakkundige secretariaten. Wees ervan overtuigd dat de raadsgriffie alle raadsleden en fracties met raad en daad terzijde zal staan. Ik voeg er als geruststellende mededeling aan toe dat wij over een uitstekend functionerende griffie beschikken. Leden van de raad, ik roep u op om volop gebruik te maken van uw politieke mandaat door uw invloed uit te oefenen op het beleid van de gemeente door het nog te vormen nieuwe college van burgemeester en wethouders te controleren en door brandende en minder brandende kwesties op de agenda te zetten. Ik wens u ten bate van onze prachtige stad en haar burgers alle succes toe.

De VOORZITTER schorst de vergadering.

De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Asscher.

Verkiezingen gaan over vertrouwen. Vertrouwen in de politiek en vertrouwen in de overheid. We hebben in allerlei steden gezien dat dit allesbehalve vanzelfsprekend is. Dat is het ook hier niet. We mogen trots zijn op onze stad en op de manier waarop we allemaal naar de stembus zijn gegaan. De Partij van de Arbeid is buitengewoon dankbaar voor en blij met het vertrouwen dat heel veel Amsterdammers in ons hebben uitgesproken. Wij hebben verloren ten opzichte van 2006, maar wij hebben de beste verkiezingsuitslag in twintig jaar behaald, met uitzondering van 2006. Tijdens de campagne is de Partij van de Arbeid wel verweten de macht of de positie van grootste partij te vanzelfsprekend te vinden. Ik zeg u: niets is minder waar. Ik heb de afgelopen maanden allerlei zaken vanzelfsprekend gevonden, maar zeker niet dat wij de grootste zouden worden. Dat vond ik niet vanzelfsprekend en dat vind ik niet vanzelfsprekend. Ik vind het een buitengewoon grote eer en een buitengewoon grote verantwoordelijkheid die we dragen. Op 3 maart begonnen we allemaal met nul stemmen, en ja, ik ben buitengewoon blij met deze uitslag. Graag wil ik de winnaars van deze verkiezingen feliciteren. In de eerste plaats natuurlijk mevrouw Telleman van D66, met een spectaculaire winst van vijf zetels. Maar ook mevrouw Frijda van Red Amsterdam, de heer Van Lammeren van de Partij voor de Dieren en mevrouw Van der Velde van Trots verdienen onze oprechte complimenten.
De opdracht voor deze nieuwe gemeenteraad voor de komende vier jaar is een zware en uitdagende opdracht. Vertrouwen en leiderschap tonen in een heel bijzondere periode. De stad er economisch bovenop helpen, de stad financieel gezond houden, de Noord/Zuidlijn verantwoord aanleggen, ook als je ertegen bent, mensen zo snel mogelijk weer aan het werk krijgen en ervoor zorgen dat mensen die nu een baan hebben deze kunnen behouden, de armoede in de stad bestrijden, bijvoorbeeld bij de 40.000 kinderen die in armoede leven, en de boel bij elkaar houden. Deze verkiezingsuitslag is ook een baken voor Nederland. Juist in een tijd van bezuinigingen zullen we ons moeten realiseren dat er nieuwe coalities nodig zijn, niet alleen in deze raad, maar ook buiten het stadhuis om richting te geven en perspectief te bieden. Om mensen vertrouwen in de politiek te geven. Coalities met het bedrijfsleven en met maatschappelijke instellingen. Om die reden heb ik voorgesteld om, voordat we over een nieuwe coalitie gaan onderhandelen, eerst een brede informatieronde in te lassen. Ik heb Eberhard van der Laan, de oud-minister van Wonen, Wijken en Integratie, bereid gevonden om als informateur op te treden en met de zes grootste partijen te gaan spreken. Ik heb telefonisch begrepen dat de drie iets minder grote partijen hiervoor begrip op kunnen brengen. De informatieronde moet niet te lang duren en hopelijk tamelijk snel een vervolg krijgen met partijen die daadwerkelijk zullen proberen om tot een coalitie te komen. Ik hecht er echter aan om hier te benadrukken dat de Partij van de Arbeid de komende vier jaar met alle partijen in de raad wil samenwerken, hetzij binnen de coalitie, hetzij buiten de coalitie. Om dit te onderstrepen zal ik straks namens mijn fractie en alle andere fracties in onze nieuwe raad een motie indienen. Ik vond dat er één smetje op de verkiezingsdag lag. Ik heb heel veel telefoontjes gekregen van oudere Amsterdammers die soms letterlijk aan de telefoon in tranen waren omdat ze hun stem niet hadden kunnen uitbrengen. Ik vind dat het college te weinig heeft gedaan om juist de oudere Amsterdammers te informeren over de veranderingen in de regels. Het gaat om mensen die nog hebben gevochten voor onze democratie, die hebben gevochten voor het stemrecht. Sommigen ervan hebben misschien de invoering van het vrouwenkiesrecht nog meegemaakt. Ik heb er gisteren met Eric van der Burg over gediscussieerd, want hij bestiert de huizen waar veel van deze Amsterdammers wonen. Ik vind het belangrijk dat de raad aan het college verzoekt om er voor de landelijke verkiezingen die er al heel snel aankomen, voor te zorgen dat alle Amsterdammers die het willen – de opkomst mag echt een stuk hoger zijn – ook daadwerkelijk hun stem kunnen uitbrengen. Ik heb de eer om namens de Partij van de Arbeid, de VVD, GroenLinks, D66, de SP, het CDA, Red Amsterdam, de Partij voor de Dieren en Trots op Amsterdam de volgende motie aan te bieden.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

10° Motie van de raadsleden Asscher, Van der Burg, Van Poelgeest, Telleman, Ivens, Limmen, Frijda, Van Lammeren en Van der Velde inzake identificatieplicht Tweede Kamerverkiezingen 9 juni 2010 (Gemeenteblad afd. 1, nr. 175).

Besluit:
Het college te verzoeken voor de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010 de Amsterdammers goed voor te lichten over de regels rond het stemmen en daarbij specifiek aandacht te besteden aan de vele oudere Amsterdammers die van hun stemrecht gebruik willen maken en wellicht niet tijdig over geldige legitimatie beschikken.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER: Ik zal geheel tegen alle regels in de motie meteen van een preadvies voorzien. Het preadvies van het college luidt aldus: het college ondersteunt het voorgestelde besluit, maar zal nog reageren op de veronderstelling dat het college heeft nagelaten ouderen hier specifiek op voor te bereiden. Het zal u daarover schriftelijk rapporteren.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van der Burg.

Ik zal het kort houden. 52.000 Amsterdammers hebben op de VVD gestemd. Het zijn er nog nooit zoveel geweest. We hebben gewonnen vergeleken met 2006 en zijn de tweede partij gebleven. Daarmee kan de VVD tevreden terugkijken op de verkiezingen die achter ons liggen. D66, de liberale vrienden ter rechterzijde, van harte gefeliciteerd, want jullie hebben echt een mega-uitslag geboekt. Daarbij passen felicitaties, maar die passen natuurlijk ook bij Red, Trots en de Partij voor de Dieren. Ik ga ervan uit dat wij met deze drie nieuwe loten aan het politieke firmament de komende vier jaar goed zullen samenwerken. We hebben de verkiezingen achter ons gelaten. Het ging er af en toe stevig aan toe en zo hoort het ook. We horen duidelijk te maken wat de verschillen tussen de diverse politieke partijen zijn. Nu moet echter het land en ook de stad weer bestuurd worden. De kiezer heeft duidelijk gesproken. De burgemeester, maar ook de heer Asscher zei het al, de economische crisis is een van de belangrijkste zaken waarmee we de komende vier jaar te maken krijgen. Het betekent ook dat de stad de tering naar de nering zal moeten zetten, fors zal moeten bezuinigen, maar dat we dat op een zodanige wijze moeten doen dat Amsterdammers er zo min mogelijk door geraakt worden en dat belangrijke prioriteiten behouden blijven. Dat kan alleen als de besluiten die in de gemeenteraad van Amsterdam genomen worden op een zo breed mogelijk draagvlak kunnen rekenen. Niet alleen binnen de coalitie, maar het liefst binnen de gehele raad. Eerst zal er echter een coalitie gevormd moeten worden en de VVD stelt zich op een duidelijk standpunt. Op de eerste plaats dient geen enkele partij die in deze raad is vertegenwoordigd door een andere partij bij voorbaat van deelname aan de coalitie te worden uitgesloten. De VVD doet dat dus ook niet. Op de tweede plaats heeft de VVD wel een duidelijke voorkeur. De VVD kiest voor Paars. Er zijn drie redenen waarom wij voor Paars kiezen. De eerste reden is een heel simpele rekenkundige reden. De huidige coalitie heeft haar meerderheid verloren dus er zal een andere coalitie moeten komen. Coalities worden voor vier jaar aangegaan en niet voor acht jaar. Daartoe hebben we tenslotte verkiezingen. We moeten daarom naar de toekomst en niet naar het verleden kijken. De tweede reden dat wij voor Paars kiezen, is omdat we daarmee een breed draagvlak in de Amsterdamse samenleving creëren. Niet alleen met de Partij van de Arbeid, door de kiezers beloond doordat zij de grootste partij in Amsterdam is, niet alleen met D66, de grote winnaar in de stad, maar ook met de VVD als tweede partij in deze stad en de grootste onder de winnaars. Een derde reden is zo mogelijk nog belangrijker. Paars wordt landelijk op dit moment verguisd. Dat is volstrekt ten onrechte. Toen Paars in 1994 in Nederland aantrad, kwam er een heel nieuwe energie, een heel nieuwe dynamiek los. Het leidde tot heel veel zaken waarvan we nu nog steeds profiteren. Het leidde tot nieuw elan. Dat is iets wat wij in onze ogen nodig hebben en daarom zal de VVD hier de komende tijd op inzetten.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Poelgeest.

Allereerst felicitaties van GroenLinks aan de collega’s van D66. Het is een prachtig resultaat voor u. U hebt vijf zetels gewonnen. Van harte gefeliciteerd daarmee. Ook felicitaties aan de drie nieuwe partijen in de raad, Red Amsterdam, Trots op Amsterdam en de Partij voor de Dieren. Het is niet altijd gemakkelijk in je eentje, maar ik wens u er de komende jaren heel veel succes bij. Ik denk dat u veel kunt toevoegen aan de debatten die in deze raad gevoerd worden. Ik had een heel lang verhaal voorbereid en ik kwam er net achter dat de heer Asscher en de heer Van der Burg het kort zouden houden. Ik zal het daarom ook maar kort houden en u niet vermoeien met een prachtig verhaal. Ik vind het zelf in ieder geval een prachtig verhaal, maar u kunt het na afloop bij mij afhalen. Amsterdam zal in 2020 een sterke stad zijn. Een moderne en internationale stad met een sterke economie. Een stedelijke economie waarin dienstverlening, kennis, creativiteit, handel en toerisme de sleutelsectoren zijn. Amsterdam zal in 2020 ook een betrokken, solidaire stad zijn. Een stad vol burgerzin en ondernemersgeest. Een stad die niemand aan de kant laat staan. Een stad die kwetsbare groepen beschermt en mensen kansen geeft. Een stad die emancipeert. Amsterdam zal in 2020 ook een duurzame stad zijn. Een stad die veel minder energie verbruikt, een stad waar nieuwe, innovatieve bedrijven ruim baan krijgen. Een stad met hoogwaardig openbaar vervoer waar elektrisch vervoer straks de norm is en waarin woningen klimaatneutraal gebouwd worden. Een stad met veel ruimte voor fietsers en wandelaars en met veel veilige speelplekken voor kinderen. Ook een stad die bruist bij dag en bij nacht. Of Amsterdam in 2020 inderdaad die stad zal zijn, hangt mede van u af, van ons af. Van de beslissingen die de gemeenteraad de komende vier jaar zal nemen en van de koers die het nieuwe bestuur inslaat. Elke generatie heeft de plicht de stad beter achter te laten dan zij haar aantrof. Die plicht weegt de komende jaren extra zwaar. De opgave waarvoor wij staan, is immers niet gering. De ambities van GroenLinks zijn onverminderd groot. Ik zei al dat wij een solidaire stad willen. Een stad waar niemand aan de kant staat. Waar mensen meedoen, of ze nu een opleiding volgen, stage lopen, vrijwilligerswerk doen of betaald werk doen. Dat betekent ook dat we bij toeleiding naar werk niet alleen mensen die dicht bij de arbeidsmarkt staan een kans moeten geven, maar ook mensen die verder van de arbeidsmarkt af staan een kans moeten geven. Een solidaire stad betekent ook dat we de komende jaren niet moeten bezuinigen op het armoedebeleid. Juist in een tijd van crisis verdienen mensen met een minimuminkomen een steun in de rug. Amsterdam kent een lange traditie op het gebied van emancipatie. Ook dat blijft de komende jaren zeer actueel. We hebben in de campagne tijdens een gedenkwaardige avond in de Rode Hoed gedebatteerd over het multiculturele drama. Er lag een onderzoek over het multiculturele onbehagen in Amsterdam. Ik denk dat we vast kunnen stellen dat dit onbehagen in Amsterdam kleiner is dan in andere steden, maar het bestaat ook hier. Uit dat onderzoek kwam een beeld naar voren van sociaal isolement van mensen die zich niet begrepen voelen. Ik denk dat het nieuwe bestuur een heel duidelijke opdracht heeft om contact te zoeken, om het gesprek in het portiek aan te gaan. Het gaat niet zozeer om spierballentaal voor de bühne, maar om in de wijk, in de buurt praktische oplossingen aan te reiken aan mensen die zich niet begrepen voelen. Daarnaast is er een heel grote groep migranten in Amsterdam die het heel goed doet. Mensen die hier en daar zeker nog achterstanden hebben, voor wie we het beleid van erbij horen en meedoen moeten doorzetten. We hebben op dat gebied een heel rijke traditie die we vast moeten houden. Tot slot een derde prioriteit die belangrijk is voor de toekomst. We moeten blijven investeren in de toekomst. In de campagne is veel over onderwijs gesproken. Het is een thema dat raadsbreed wordt onderschreven. Het is belangrijk om, ondanks bezuinigingen, de komende tijd te blijven investeren in onderwijs. We moeten blijven investeren in onze jeugd. Het roodgroene college heeft dat de afgelopen jaren gedaan op het gebied van de kwaliteit van scholen en via de voorscholen. We moeten daarmee doorgaan. Ook de schooluitval in het vmbo en het mbo moet daarbij zeker aandacht krijgen. Daar zitten de kwetsbare jongeren van wie we het in de toekomst moeten hebben. De schooluitval moet verder naar beneden. Daarnaast moeten we volgens GroenLinks investeren in het klimaat en in energiebesparing. Als we niets doen, dan is over een tijdje de energierekening hoger dan de huur. Dat willen we voorkomen. Het zou heel goed zijn om op grote schaal woningen te isoleren. Daarvoor zijn investeringen nodig en het mooie is dat deze investeringen ook werk opleveren. Aan dat werk hebben we op dit moment grote behoefte. Kortom: de onderwerpen die volgens GroenLinks centraal zouden moeten staan in de nieuwe bestuursperiode zijn solidariteit, integratie, emancipatie, investeren in onderwijs en klimaat. We weten echter ook dat er bezuinigd moet worden. Die combinatie vormt een grote en ingewikkelde opgave voor het nieuwe bestuur en ze stelt hoge eisen aan het nieuwe bestuur. Ik wil er drie van noemen. Allereerst moet het bestuur open en eerlijk zijn. Er komen vervelende beslissingen aan en het gaat niet aan om deze mooier voor te stellen dan ze zullen zijn. Ten tweede moet er sprake zijn van programmatische hechtheid. De collegepartijen moeten programmatisch dicht bij elkaar staan zodat het bestuur een duidelijke richting kan kiezen om de moeilijke operatie te kunnen volvoeren in de komende vier jaar. De derde belangrijke eis is dat het onderlinge vertrouwen tussen coalitiepartners groot is. Niet alles wat er gedaan moet worden bij de ingrijpende bezuinigingsoperatie waarvoor de stad nu staat, is al bekend of kan nu al geregeld worden. Er zullen nog moeilijke momenten komen. Het is daarbij cruciaal dat het college als een hecht team opereert. Wij hebben er de laatste vier jaar goede ervaringen mee opgedaan. Een nieuw college, wie er ook deel van uitmaakt, moet vasthouden aan die werkwijze. Ik heb begrepen dat de komende week de informateur een rondje zal maken langs zes partijen. Dat lijkt mij goed. Wij hechten er zeer aan dat daarbij aandacht wordt besteed aan de drie onderwerpen die ik zojuist heb aangestipt: open bestuur, programmatische hechtheid en onderling vertrouwen, juist omdat deze drie zaken essentieel zijn bij het maken van de keuze voor een nieuwe coalitie. Waarom wil ik dit nogmaals benadrukken? Ik zeg dit omdat wij de informatiefase niet nodeloos moeten rekken. Er is een economische recessie, er zijn urgente problemen en het bestuur wacht een ingewikkelde bezuinigingsopgave. Dat legt een grote verantwoordelijkheid op ons allemaal om niet onnodig te dralen, maar om beslissingen te nemen.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Telleman.

Het is een grote eer om vandaag met de nieuwe gemeenteraad van Amsterdam te mogen reflecteren op de verkiezingsuitslag van 3 maart. Voor ik echter met die beschouwing begin, wil ik iedereen die zich de afgelopen periode bij deze verkiezingen heeft ingezet, bedanken. Iedereen die voor de negentien partijen de straat op ging, folders uitdeelde en debatten organiseerde en voerde, al die mensen maken de republiek Amsterdam. Daarnaast wil ik Petra Hoogerwerf en Ivar Manuel bedanken, die de afgelopen vier jaar vanuit hun twee zetels in deze raad hard hebben gewerkt om het D66-geluid in Amsterdam niet te laten verstommen. Bovenal wil ik onze kiezers bedanken voor het vertrouwen dat zij in D66 hebben gesteld. Onze partij is meer dan verdrievoudigd. Het sociaalliberale geluid zal weer luid en duidelijk uit zeven monden weerklinken in deze raadszaal, en ver daar buiten in ons Amsterdam. De stad waar het voor ons Democraten in 1966 allemaal begon. Net als toen, in 1966, maken wij ons zorgen om het vraagstuk van macht en tegenmacht. Om gesloten politieke systemen en een regenteske bestuurscultuur. De lage opkomstcijfers lijken al bijna geen nieuws meer, maar voor D66 zijn ze een belangrijk signaal. De legitimiteit van het overheidshandelen kalft af. Ook al is dat een landelijke trend, Amsterdam mag zich daar niet bij neerleggen. D66 heeft campagne gevoerd voor een stad waar het anders kan. Amsterdam staat voor enorme uitdagingen. Om de stad financieel gezond te houden, zijn nieuwe keuzes nodig. Voor D66 moeten die bezuinigen in het teken staan van structurele veranderingen die goed zijn voor de toekomst van de Amsterdammers. Hervormen, investeren en bezuinigen zodat we sterker uit de crisis komen, met een duurzaam economisch herstel. Hervormingen zijn noodzakelijk om de Amsterdamse woningmarkt toegankelijker te maken voor jongeren, studenten en starters. Hervormingen zijn ook nodig om de regeldruk voor Amsterdamse ondernemers drastisch te verminderen en de arbeidsmarkt voor jonge en kwetsbare Amsterdammers toegankelijker te maken. Bovendien zijn hervormingen nodig om oude, ingesleten patronen te doorbreken. De verstarring die heeft geleid tot de kostbare bureaucratie in het re-integratiebeleid en de situatie waarin Amsterdam nauwelijks in staat is om mensen uit de armoede te helpen. Investeringen zijn nodig in de leefbaarheid van wijken en in kleinschalige buurteconomie. Investeringen zijn ook nodig, fors nodig, in het onderwijs. Over de volle breedte, van voorscholen tot brede scholen, van het basisonderwijs tot de wetenschappelijke top. Het begint echter met de basis. Alle kinderen vanaf twee jaar verdienen goed taalonderwijs. Als wij die keuze nu durven maken, maken we verschil voor de rest van hun toekomst en die van de volgende generaties. Investeren in mensen. Die keuzes zijn voor D66 geen vraag, maar een opdracht. Misschien wel de belangrijkste opdracht waar we voor staan. Hervormen, investeren en tegelijkertijd stevig bezuinigen. Dat is wat D66 bepleit. Dat vraagt om nieuwe solidariteit. Van de goedverdienende scheefwoner met de startende woningzoeker. Van de parkerende bewoner met de parkerende bezoeker. Van de barbecueënde buren in de mooie wijken met de kansarme kinderen in de prachtwijken. Van de oude ervaren ambtenaar met het jonge talent in het gemeentelijk apparaat. Van de milieuhobbyisten en hun autoloze zondag met de bewuste Amsterdammers die een zonnepaneel op hun dak willen. Op 3 maart hebben de Amsterdammers gesproken en het resultaat liegt er niet om. Ik feliciteer de Partij van de Arbeid met de campagne die ze heeft gevoerd en met het beperken van het verlies. Ik feliciteer ook de VVD, die haar positie als tweede partij van de stad heeft versterkt. En ik feliciteer Red Amsterdam, de Partij voor de Dieren en Trots op Amsterdam met de entree van hun unieke geluid in deze arena. Het college heeft zijn meerderheid verloren. De grootste partij heeft flink verloren en D66 is meer dan verdrievoudigd. Amsterdam heeft gestemd voor verandering. Voor het doorbreken van de status quo. De collegepartijen hebben aangegeven dat zij graag samen verder willen besturen. Informateur Van der Laan is een oude rot in het Amsterdamse. Maar laat één ding duidelijk zijn: wat D66 betreft is deze formatie geen business as usual. D66 is daarom verheugd dat de Partij van de Arbeid vijf partijen heeft uitgenodigd voor verkennende gesprekken met informateur Van der Laan. Alle zes partijen moeten gelijkwaardig en in het belang van de stad deelnemen aan deze gesprekken. Het college moet niet op zoek gaan naar een derde partij, als in een soort rituele dans, maar de grootste partij moet de informateur de ruimte geven om de kansen voor Amsterdam te verkennen. De partijen moeten hun standpunten, hun dromen en wensen kenbaar maken. En voorzitter, ik kan u daarbij één ding zeggen: D66 gaat op zoek naar partners om de noodzakelijke veranderingen te realiseren.

Ik dank u wel. Het is een goede gewoonte in deze raad om iemand die zijn maidenspeech houdt te feliciteren. De raad is iets sneller dan ik, maar ik feliciteer u van harte. Dit is het eerste van een grote reeks verhalen die u hier houdt. Wij zien ernaar uit.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ivens.

Voor de SP was de avond van de verkiezingen een avond van teleurstelling en schrik. De winnaars van vier jaar geleden raakten hun winst weer kwijt. Voor de SP was dit het eerste verlies dat wij in Amsterdam leden. Dat is vreemd, gezien de economische crisis. In tijden van economische crisis zou men denken dat mensen kiezen voor partijen die sociale warmte uitstralen en die willen voorkomen dat mensen aan de kant komen te staan. Toch lijkt de kiezer de SP daarin niet te herkennen. Een ander deel van de kiezers, een groot deel, kwam zelfs helemaal niet opdagen. Ook daarover maken wij ons grote zorgen. Het is schokkend om te zien dat bijna de helft van de Amsterdammers die mogen stemmen niet is komen stemmen. Daar ligt voor ons, voor de politiek, de komende vier jaar een duidelijke opgave. Wij moeten duidelijk maken dat er keuzes zijn. De Amsterdammers konden uit negentien partijen kiezen. Wat beweegt mensen om toch niet te kiezen? Waarschijnlijk speelt een zekere teleurstelling in de politiek mee. De opgave voor ons allemaal is om te kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat het vertrouwen van de niet-stemmers in politieke partijen de volgende keer groter is. Hoe moeten we verder? Het linkse beleid, of het zogenaamde linkse beleid, van de afgelopen jaren is een beetje afgestraft. Daar ligt een uitdaging. Hoe graag wij ook een links college willen, dat is niet het eerste dat in de lijn der verwachtingen ligt gezien de uitslag. Er lijkt in eerste instantie geen rol voor de SP in het college weggelegd te zijn, hoe graag wij dat ook zouden willen. Vooral in de bijdrage van D66 hoor ik een enorme roep om verandering. Ik ben daarom blij dat wij met de informateur mogen praten. De partijen die de afgelopen jaren de stad hebben bestuurd mogen meepraten, maar gelukkig mogen wij ook meepraten. Ik hoop dat de informateur met een brede blik durft te kijken naar manieren om de noodzakelijke veranderingen gestalte te geven. Als ik terugkijk op alle debatten die we de afgelopen weken tijdens de verkiezingstijd hebben gevoerd, dan zijn we het allemaal eens over een aantal onderwerpen waarop slagen gemaakt moeten worden. Op het gebied van onderwijs, op het gebied van de woningbouw, bij de bestrijding van armoede. We waren het er allemaal over eens dat er een goed sociaal vangnet moet zijn, juist in deze moeilijke tijden. Ook op het gebied van de integratie liggen er grote uitdagingen voor ons. Welke partijen ook in het college komen, zij zullen deze problemen aan moeten pakken. Onze felicitaties gaan natuurlijk in eerste instantie naar D66 uit, de grote winnaar van deze verkiezingen. Ik wens de partij daarom veel succes met de belangrijke rol die zij in de raad en misschien ook wel in het college krijgt. Het is mooi om een enorme verkiezingsoverwinning te behalen, maar daarna moet er gewerkt worden. Sterkte en succes, maar het komt vast goed. Er is ook een aantal partijen nieuw in de raad. Het is tien partijen niet gelukt om tot de raad toe te treden. Zij wilden het graag, maar het is ze niet gelukt om de kiesdeler te halen. Dit toont aan welk een knappe prestatie het is als het wel lukt om hier een eerste stoeltje te bemachtigen. Elke partij is eerst begonnen met een stoeltje. Er is een flinke eerste stap gezet en dit biedt een enorm perspectief. De kiezer heeft drie nieuwe partijen zijn vertrouwen gegeven. Dat moet een extra stimulans zijn om te bekijken welk nieuw beleid we in deze stad willen. Er is niet voor niets op deze partijen gestemd. Ik feliciteer Trots. Zij heeft het hier toch maar mooi gered. Ik vind dat een knappe prestatie. Een heleboel Amsterdammers zijn trots op hun stad en zij moeten meer bij de politiek betrokken worden. Het zijn mensen die anders misschien niet zouden hebben gestemd en nu op Trots hebben gestemd. Daar ligt een uitdaging. Mensen hebben op Trots op Amsterdam gestemd. Mensen zijn trots op Amsterdam. De partij heeft natuurlijk een fantastische naam. We moeten de komende tijd recht doen aan haar kiezers en proberen om hen betrokken te houden bij datgene wat er in deze stad gebeurt. De Partij voor de Dieren heeft ook een buitengewoon knappe prestatie geleverd. Zij komt op voor de allerzwaksten en meest onderdrukten in de samenleving, de dieren. Dat hebben we de afgelopen vier jaar misschien iets te weinig gehoord. De komende vier jaar zal hier veel meer aandacht voor komen. In de Tweede Kamer is de partij erin geslaagd dit onderwerp hoog op de agenda te krijgen en ik verwacht hier mooie dingen. De kiezers hebben laten weten dat zij dit een belangrijk thema vinden en ik verwacht dat wij hiermee aan de slag gaan. Ten slotte gaan we Amsterdam redden. Felicitaties aan Red Amsterdam. Wat is er mooier dan op deze dag Amsterdam redden. Het kan nog net. Over drie uur is het zover. Ik denk dat de kiezers een duidelijk signaal hebben gegeven door op Red Amsterdam te stemmen. Zij heeft een flink aantal kiezers achter zich gekregen. De Noord/Zuidlijn was geen inzet van de verkiezingen, hoe graag wij ook hadden gewild dat ze een soort referendum over de Noord/Zuidlijn waren geweest. Dat was echter niet het geval. Iedereen had de blik op het landelijke beeld gericht en toch is Red Amsterdam erin geslaagd om ruim een zetel te behalen. Dat duidt erop dat er iets aan de hand is. Misschien is dit mijn laatste oproep voordat de boor aan het werk gaat. Respecteer deze wens van de kiezers en van een heleboel Amsterdammers. Als mij één ding op straat is opgevallen, dan is het toch dat heel veel Amsterdammers zich grote zorgen maken als de boor zo dadelijk aan het werk gaat. Als Amsterdammers voorgehouden wordt dat er ook nog alternatieven zijn, dan zeggen ze: misschien moeten we er toch nog maar eens goed over nadenken. Ik ben geen enkele Amsterdammer op straat tegengekomen die er niet over na wilde denken en zo snel mogelijk met boren wilde beginnen. Het grote boordebat dat nog door de vorige raad is georganiseerd, verdient misschien navolging door deze raad. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat de boor zijn werk gaat doen terwijl deze raad er zit. Hij gaat aan het werk terwijl wij hier zitten. Laten we hopen dat de Noord/Zuidlijn geen grote kwestie wordt en dat alles goed gaat. Dat kan op twee manieren. Hopen dat de inzegening helpt en dat van bovenaf geregeld wordt dat het allemaal goed gaat. Of door vandaag toch nog maar eens goed na te denken. Er komt geen motie over, maar er zit nog een wethouder Noord/Zuidlijn dus het zou nog kunnen. Ik doe nog een smeekbede: laten we recht doen aan de kiezers. Alle partijen complimenteren Red Amsterdam. Volgens mij kunnen we dat op een machtige en prachtige manier gestalte geven door nog niet te beginnen met boren en nog een keer heel goed na te denken. Er is al met al nog veel te doen. De SP hoopt dat er snel een college is zodat we snel aan de slag kunnen voor een socialere en sterkere stad in deze bange dagen. Er is veel werk aan de winkel. Succes allemaal.

U ziet dat wethouder Vos vertrekt. Zij zal de gemeente vertegenwoordigen bij het honderdjarig bestaan van het Koninklijk Instituut voor de Tropen.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Limmen.

Wij kijken met gemengde gevoelens terug op de afgelopen verkiezingen. Wij hebben onze twee zetels behouden, maar dat was met zeer veel pijn en moeite. Ik kijk nadrukkelijk naar onze liberale vrienden aan de linkerzijde. We zijn al met al zeer tevreden met het behoud van onze beide zetels. Daardoor kunnen we doorgaan op de manier zoals we de afgelopen jaren hebben gedaan. Om die reden past ons enige terughoudendheid bij de vorming van het nieuwe college. Wij hechten eraan om de partijen die bij deze verkiezingen gewonnen hebben te feliciteren. Ik heb geluisterd naar de voorgaande sprekers. Ik denk dat ik de lat een beetje te hoog leg als ik hier naar de prijs voor de meeste originaliteit zou streven. Ik vond vooral de bijdrage van de heer Ivens heel keurig. Ik sluit me daarom nadrukkelijk aan bij zijn toonzetting. Ik houd het kort en zakelijk en feliciteer D66, de Partij voor de Dieren, Red Amsterdam en Trots op Nederland van harte. Een kleine partij heeft het extra moeilijk. D66 heeft een grote verantwoordelijkheid voor de toekomst van de stad. U hebt net nog eens duidelijk gemaakt wat uw ambities zijn voor de veranderingen die u in het beleid van het stadsbestuur door wilt voeren. Wij wensen u daarbij veel succes. Ik wil nog twee opmerkingen maken. Ook wij maken ons zorgen over de opkomst bij deze verkiezingen. De overheersing van landelijke thema’s en de breuk in het kabinet vormden een dieptepunt. Ik vind dat helemaal niet goed voor lokale verkiezingen omdat mensen niet over deze kwesties konden stemmen. Het is echter niet anders en we moeten er de komende vier jaar voor zorgen dat bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen lokale thema’s nadrukkelijker naar voren worden gebracht. Dat is goed voor de legitimiteit van de besluitvorming die wij hier tot stand proberen te brengen. Tot slot een laatste woord over de vorming van een college. Er is al eerder gememoreerd dat er een heleboel werk aan de winkel is. Het worden moeilijke tijden voor Amsterdam. Er komen enorme bezuinigingen op ons af. Een lange demissionaire fase vinden wij geen goede zaak. Er moet zo snel mogelijk een nieuw college komen, want er is genoeg te doen. Tot slot nog een opmerking over dat nieuwe college. Bij de warme woorden over Paars wil ik voor de goede orde opmerken dat het CDA daar iets anders op terugkijkt.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Frijda.

Allereerst wil ik iedereen bedanken die ons geholpen heeft om in deze raad te komen. Verder feliciteer ik oude en nieuwe leden van de raad met de uitdaging van al deze nieuwe mensen. Wij hebben geprobeerd om in onze campagne duidelijk te maken dat nu stoppen heel gunstig zou zijn voor de bestrijding van de armoede, voor bejaarden en voor de jeugdzorg. Enfin, voor alle kansarme groepen. Bezuinigingen zouden niet nodig zijn. Door de nadruk te leggen op de Noord/Zuidlijn is dat niet genoeg overgekomen, maar ik geef u op een briefje dat we daar het komende jaar iets aan gaan doen. Vandaag is een prettige, vrolijke dag met een treurig tintje vanwege het zegenen van een boor door een priester. Ik teken daarbij aan dat ik de dominee, de imam, de rabbi en de wichelroedeloper mis. Het liefst zou ik de bewoners langs het tracé van de Noord/Zuidlijn willen zegenen. Dat kan nu eenmaal niet en dus wens ik ze veel kracht en sterkte. Dank u.

Dank u wel, mevrouw Frijda. Deze maidenspeech belooft wat voor de toekomst.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van der Velden.

Ik wil iedereen hier feliciteren. Ik ben mij zeer bewust van mijn verantwoordelijkheid doordat mensen op mij gestemd hebben, maar dat geldt voor iedereen hier. Het feit dat mensen mij vertrouwen om in de raad plaats te nemen en de stem van het Amsterdamse volk te laten horen, betekent heel wat voor mij. Ik wil opmerken dat onze partij Trots op Nederland heet, dus ook hier. De naam mag afgekort worden tot Trots, dat praat iets gemakkelijker. Ik hoop op een goede samenwerking met iedereen.

Mevrouw Van der Velden, ook u feliciteer ik met uw maidenspeech. Wij wachten met spanning op uw verdere bijdragen in de raad.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren.

Ten eerste wil ook ik een aantal partijen feliciteren, vooral D66. Erg goed gedaan. Natuurlijk feliciteer ik ook de andere fracties met een lid. Verkiezingen zijn de basis van onze democratie, het fundament onder onze democratie. De afgelopen tijd hebben we allemaal gemerkt dat het vaak gaat om de partij, om de vraag waar iedereen stond en hoe de laatste peiling luidde. Toch doen we dit uiteindelijk voor de burger en voor ons land. Voor onze partij was het de eerste keer dat we meededen aan gemeenteraadsverkiezingen. We zijn de snelst groeiende partij in Nederland. Na het succes in de Tweede Kamer, de Eerste Kamer, Provinciale Staten en de waterschappen was het tijd om mee te doen in de gemeenteraad. Dat hebben we gedaan. Behalve in Amsterdam hebben we in nog vijf plaatsen meegedaan. Met succes, heel veel succes. In elke stad waarin we mee hebben gedaan, hebben we een zetel weten te bemachtigen. Ook in Amsterdam. Dat is een succes voor onze partij. We zijn er blij mee. We willen het beleid dat we in de Tweede Kamer voorstaan, voortzetten.
Waren de verkiezingen een succes voor dit land? Waren ze een succes voor Amsterdam? Twee sprekers voor mij hebben dit ook al aan de orde gesteld. Als we bedenken dat wij opnieuw onder het landelijke gemiddelde hebben gescoord, dan ligt er voor ons allemaal een taak om de burger weer bij de politiek te betrekken. Dit is een van de uitdagingen die wij de komende tijd zien, naast de bezuinigingen. Ik ben – nog – een eenmansfractie, maar ik weet zeker dat dit over vier jaar anders zal zijn. Dat is de tijd die ik de coalitie gun. Ik gun het niet wat er in de Tweede Kamer gebeurt. Wat ga ik doen, samen met de mensen die mij ondersteunen in de werkgroepen in de verschillende plaatsen rond Amsterdam? Wij gaan ons hard maken voor de allerzwaksten. De allerzwaksten van Amsterdam. Dat zijn de dieren zoals Laurens al zei. Ik wil nu al, misschien een beetje prematuur, de informateur en de zes grote partijen die aan tafel zitten om te bekijken wie een coalitie mag gaan vormen, meegeven dat wij heel graag een wethouder willen zien met dierenwelzijn, natuur en milieu in zijn of haar portefeuille.

Mijnheer Van Lammeren, ook u feliciteer ik met uw maidenspeech. Wij verwachten veel van u.
We zijn nog niet klaar, want er ligt een motie. Ik kan mij voorstellen dat u er geen behoefte aan hebt om te vertellen hoe u over deze motie stemt.

De motie-Asscher, Van der Burg, Van Poelgeest, Telleman, Ivens, Limmen, Frijda, Van Lammeren en Van der Velde wordt bij zitten en opstaan aangenomen.

De VOORZITTER constateert dat de motie-Asscher, Van der Burg, Van Poelgeest, Telleman, Ivens, Limmen, Frijda, Van Lammeren en Van der Velde met algemene stemmen is aangenomen.